ประมวลการสอนวิชา  264-101 การรู้จักตนเองและพัฒนาผู้เรียน

     (Self  Awareness  and  Student  Development)

 

ภาควิชา               :           จิตวิทยาและการแนะแนว คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ระดับการศึกษา    :             ปริญญาตรี

อาจารย์ผู้สอน      :             กลุ่ม 1   กลุ่ม 2   :   ผศ.ดร.สุใจ   ส่วนไพโรจน์         

                                                  

 

1.              ข้อมูลทั่วไป

1.1  ประเภทของวิชา :              วิชาชีพครู

1.2  วิชาที่ต้องเรียนก่อน :         -

1.3  จำนวนหน่วยกิต              3  หน่วยกิต   3(2-2-5)

1.4  ภาคเรียนที่เปิดสอน           ภาคเรียนที่ 2

2.              คำอธิบายรายวิชา

มโนมติเกี่ยวกับตนเอง ในมุมมองของปรัชญา จิตวิทยา และหลักธรรมทางศาสนา การประเมินและพัฒนาตน ชีวิตกับปัญหา และการจัดการ การปรับตนให้เข้ากับผู้อื่นเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ปรัชญาและหลักการแนะแนวกับการพัฒนาผู้เรียน วิธีการให้การปรึกษาเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาเบื้องต้น เทคนิควิธีการและการแสวงหาความร่วมมือในการจัดกิจกรรมเพื่อช่วยเหลือและพัฒนาผู้เรียน

             Philosophical, psychological and religious concepts of self; dimension for self–understanding and acceptance; self-evaluation and development; life and  problems management; self-adjustment toward others for peaceful co-existence; guidance, philosophy and principles, of Guidance for student development; basic counseling methods to prevent and solve problems; techniques in organizing activities that enhance and develop students.

3.              วัตถุประสงค์     เมื่อสิ้นสุดการเรียนการสอน นักศึกษาสามารถ

3.1  ตระหนักรู้ในตนเองและเข้าใจความจริงของชีวิตและโลก

3.2  ค้นพบจุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนาของตนตามความเป็นจริงได้

3.3  เรียนรู้วิธีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองในการยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข

3.4  มีแนวทางพัฒนาตนด้วยแนวคิดจิตตปัญญา

3.5  เข้าถึงปรัชญาและหลักการของการจัดบริการแนะแนว

3.6  สามารถดำเนินการจัดบริการแนะแนวในภาคปฏิบัติได้อย่างดี

3.7  มีความรู้และทักษะเบื้องต้นในการให้การปรึกษาและพัฒนาผู้เรียนได้

3.8  ตระหนักในหน้าที่ความรับผิดชอบในงานดูแลช่วยเหลือผู้เรียนและงานแนะแนวของโรงเรียน

 

4.              เนื้อหา กิจกรรม และสื่อการเรียนการสอน

ครั้ง

เนื้อหา

กิจกรรม

สื่อการสอน

 

1

ชี้แจงวัตถุประสงค์  เนื้อหารายวิชา                                 - กิจกรรมการเรียนการสอน

- การประเมินผล

 

1อธิบายและชี้แจง

     ข้อตกลงร่วมกัน       

 2) แลกเปลี่ยนความคิดเห็น   

     และซักถามเพิ่มเติม

1)  ประมวลการสอน

2)  Power Point

 

2

  ตน : มโนมติในมุมมองของ

    ปรัชญา จิตวิทยา และหลักศาสนา

- ประเมินตนสู่การพัฒนาตน

1)  เชิญวิทยากร-อภิปราย  

   “ความจริงของชีวิตและโลก”

2) กิจกรรมค้นหาแนวทางหลักคำสอน

     ทางศาสนาเพื่อสันติสุขของชีวิต

1) DVD.

 สัมพันธภาพแห่งชีวิต

2) บทเพลง “เราคือ..”

 

3

 

ปริทัศน์ชีวิตและการรู้จักตนเอง

- หลักการตระหนักรู้ในตนเอง

 - คุณค่าของการรู้จักและเข้าใจตนเอง

- เทคนิคการพัฒนาตนด้วยจิตตปัญญา     

- เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง

1)     บรรยาย

2) ชมวีดิทัศน์

3) กิจกรรม “ค้นหาตนเอง ฉันคือใคร”

4)  วิเคราะห์ตนเอง

5) ทำแบบสำรวจเพื่อการรู้จักตนเอง

6)  อภิปรายแลกเปลี่ยน

1)            Power Point

2)            เอกสารการสอน

3)            ใบงาน

4)            แบบสำรวจฯ

4

 สถานการณ์เด็กและเยาวชนไทย

- แก้ได้อย่างไรก่อนวิกฤติ

1) ค้นหาบทความ/งานวิจัยเกี่ยวกับ

     ปัญหาเด็กไทย   

2) ขึ้นเวที-ร่วมนำเสนอทางออก

    ก่อนวิกฤต(งานกลุ่ม)

3) ให้วิเคราะห์กรณีศึกษา (งานกลุ่ม)

1)            Power Point

2)            บทความ/งานวิจัย

3)            React Paper                  

5

ชีวิต ปัญหาชีวิตและการจัดการ

- ปัญหาและความทุกข์

-    การแก้ปัญหาและการเผชิญความทุกข์

- ภราดรภาพกับความขัดแย้ง                          อันสร้างสรรค์

1)    ให้ความเข้าใจเรื่องชีวิต 

2)    กิจกรรม “ต้นไม้แห่งชีวิต”

2) ชมวีดิทัศน์ “ชีวิตใครลิขิต”

3)   อภิปรายแลกเปลี่ยน

1)            Power Point

2)            วิดีทัศน์

5)            เอกสารการสอน

3)  ใบงาน                  

6

การใช้ชีวิตในยุคศตวรรษที่ 21                   - การรู้เท่าทันสื่อและเทคโนโลยี                             - จิตสาธารณะและสำนึกพลเมือง                     - การเรียนรู้ที่ยั่งยืน                                               - คุณค่าของธรรมชาติแวดล้อม

 

1) บรรยาย

2) อภิปรายแลกเปลี่ยน

3) React Paper

1)  เอกสารการสอน               2)  Power Point                    3)  วิดีทัศน์

7

เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลงอย่างมีความสุข

- ชีวิตกับความเปลี่ยนแปลง

- การปรับตัวเพื่อการอยู่อย่างมีสุข

   สำเร็จ  เป็นประโยชน์

 

1) บรรยาย

2) ชมวิดีทัศน์ 
3)  แสดงบทบาทสมมติ

4) อภิปรายแลกเปลี่ยน
5)
React Paper

1)  เอกสารการสอน         2)  Power Point                3)  วิดีทัศน์

8

ความสำคัญของการแนะแนวในสถานศึกษา

-  ปรัชญาและหลักการแนะแนว

- ความสำคัญของงานแนะแนวกับ

   การพัฒนาผู้เรียน

- แนะแนว : พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ

1) บรรยาย

2) อภิปรายแลกเปลี่ยน

 

1)  Power point                 2)  เอกสารการสอน

 

9-10

* บริการสำรวจข้อมูลรายบุคคล                         - การสำรวจผู้เรียนที่ไม่ใช้แบบทดสอบ                        -  การสำรวจผู้เรียนจากแบบทดสอบ                               * บริการสนเทศ                                                                  - ข้อสนเทศทางการศึกษา อาชีพ       ส่วนตัวและสังคม

1) บรรยาย                                                                        2) ฝึกปฏิบัติทำแบบสำรวจ

3) เรียนรู้การใช้แบบสำรวจ                                   4) อภิปรายแลกเปลี่ยน

1)  Power point                  2)  ศึกษาเพิ่มเติมจาก       เอกสารที่มอบหมาย    ให้อ่าน

11-12

* บริการให้การปรึกษา

- ความหมาย หลักการ    

  รูปแบบ-วิธีการให้การปรึกษา

- แนวทางให้การปรึกษาเพื่อ

  ป้องกันและแก้ไขปัญหาเบื้องต้น

- คุณลักษณะ-คุณสมบัติ                             บทบาทของผู้ให้การปรึกษา

- จรรยาบรรณของผู้ให้การปรึกษา

1) บรรยาย

2) อภิปรายแลกเปลี่ยน

3) บทบาทสมมติโดยกำหนดสถานการณ์ให้,อภิปรายร่วมกัน

 

1)  Power point                  2) ศึกษาเพิ่มเติมจากหนังสือที่มอบหมาย  ให้อ่าน

13-14

* บริการจัดวางตัวบุคคล                                              -  ความหมายและความสำคัญ                          -  ประเภทของการจัดวางตัวบุคคล                                   -  วิธีดำเนินงาน                                                               * บริการติดตามผล                                                -  ความหมายและความสำคัญ                               -  วิธีการในการติดตามผล

1) PBL                                                          2) Mind Mapping                                           3) รายงานหน้าชั้นเรียน                   4) สรุปบริการแนะแนว  5 บริการ

1)  Power point                       2) ศึกษาเพิ่มเติม             จากหนังสือที่มอบหมายให้อ่าน            3) รายงานการวิจัย

15

เทคนิควิธีแสวงหาความร่วมมือในการจัดกิจกรรมช่วยเหลือและพัฒนาผู้เรียน

- การประสานความร่วมมือในงาน(ใน-นอก)

- สรุปบทเรียน

 

1)  เชิญวิทยากรและร่วมอภิปราย                                                                                     2)  นำเสนอวินิจฉัยกรณีศึกษา          3)  ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้                        4) นำเสนอผลการเรียนรู้ด้วยการสัมมนากลุ่มย่อยในประสบการณ์การเรียนรู้ที่ผ่านมา

1) ให้ทุกกลุ่มสรุปผลการเรียนรู้ร่วมกัน

 

 5.    การประเมินผล

       5.1  การวัดผล

1.  การเข้าชั้นเรียน                                    20    คะแนน

2.  การทำกิจกรรมกลุ่ม/ผลงานกลุ่ม      20    คะแนน

3.  การจัดทำผลงานเดี่ยว                          20    คะแนน

4.  สอบปลายภาค                                      40    คะแนน

                                รวม                                 100    คะแนน

 

       5.2  เกณฑ์การประเมินผล   แบบอิงเกณฑ์

                                คะแนน  ระดับคะแนน

480

76 -79

70 - 75

65 -69

60 -64

55 -59

50 -54

350

A

B+

B

C+

C

D+

D

E

6.    เอกสารประกอบการเรียนการสอน/ตำรา/สื่อ/หนังสือ

6.1  หนังสือ / ตำรา

จำเนียร  ช่วงโชติ.  2532.  การบริการปรึกษาและแนะแนวเบื้องต้นกรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ชลอ  ธรรมศิริ.  2536.  การพัฒนาตนเอง.  กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.

ถวิล  ธาราโภชน์และศรัณย์  ดำริสุข.  2544.  พฤติกรรมมนุษย์กับการพัฒนาตน.  กรุงเทพฯ : ทิพย์วิสุทธิ์.

แนะแนวแห่งประเทศไทย, สมาคม.  2524.  จิตวิทยาพื้นฐานการแนะแนว.  ศูนย์แนะแนวการศึกษาและอาชีพ.

ประสิทธิ์  ทองอุ่น.  2542พฤติกรรมมนุษย์กับการพัฒนาตน.  กรุงเทพฯ : กลุ่มสถาบันราชภัฎภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.

ผกา  บุญเรือง.  2528.  การแนะแนวเบื้องต้นชลบุรี : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางแสน.

พนม  ลิ้มอารีย์.  2533.  การแนะแนวเบื้องต้นกรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.

พรจันทร์  เจียรอดิศักดิ์. 2527. เทคนิคการรวบรวมข้อมูลเพื่อการแนะแนว. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ .

รวีวรรณ  ชินตระกูล.  2531.  หลักการแนะแนว.  กรุงเทพฯ

วราภรณ์  ตะกูลสฤษดิ์.  2545.  จิตวิทยาการปรับตัว.  กรุงเทพฯ : ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.

สมิต  อาชวนิจกุล.  2532.  การพัฒนาตนเอง.  กรุงเทพฯ : สยามบรรณ.

__________ . 2530. การเก็บข้อมูลเป็นรายบุคคล. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

สมาคมแนะแนวแห่งประเทศไทย. 2523.จิตวิทยาพื้นฐานเพื่อการแนะแนว. กรุงเทพมหานคร : ม.ป.พ.

Greenberg, Herbert M. 1969. Teaching with feeling : Compassion and self-awareness in the classroom today. New York : Pegasus.

Mark R. Leary and June Price Tangney. 2005. Handbook of self and identity. New York : The Guilford Press

Ratliffe, Sharon A. 1982. Self-awareness. Lincolnwood, Ill. : National Textbook Co.             

6.2  รายงานการวิจัย

เกยูร  โชติศิริ.  2539.  สภาพและปัญหาการปฏิบัติงานแนะแนวในโรงเรียน สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา

จังหวัดสงขลาวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประถมศึกษา,มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

จรัล  สุขก้องวารี.  2520.  การศึกษาปัญหาในการจัดบริการแนะแนวของโรงเรียนมัธยมศึกษาในกรุงเทพฯ.

                ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาการแนะแนว, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

จิราวรรณ  เล่งพานิชย์. 2553. โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำแบบใฝ่บริการของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

จำรัส  ด้วงสุวรรณ.  2520.  การศึกษาคุณลักษณะของนักแนะแนวตามความคาดหวังของผู้บริหาร อาจารย์และนักศึกษาใน

                        วิทยาลัยครูส่วนกลาปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาการแนะแนว, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ณัฏยา  ลือกิจนา.  2541.  สภาพและปัญหาการจัดบริการแนะแนวในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. 

วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประถมศึกษา, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สุรีย์รัตน์  พัฒนเธียร.  2540.  ความต้องการการบริการแนะแนวของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในจังหวัดระนอง.

วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประถมศึกษา, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
         *********************************************************************************